Author: tea

 ელ-ნინიო ბრუნდება! რა გავლენა ექნება ამ ფენომენს საქართველოს კლიმატზე? 

აუცილებლად შეგხვდებოდათ ინფორმაცია, რომ წელს დედამიწაზე კლიმატური ფენომენი, ელ-ნინიო ბრუნდება. მეცნიერთა შეფასებით, 2026-2027 წლების ელ-ნინიო შეიძლება განსაკუთრებით ძლიერი იყოს. მოდი, საკითხში ცოტა უფრო მეტად გავერკვეთ — რა არის ელ-ნინიო და რა გავლენა შეიძლება ჰქონდეს მას კონკრეტულად საქართველოს კლიმატზე?

მოკლედ და მარტივად რომ ვთქვათ, ელ-ნინიო არის ოკეანისა და ქარების „თამაში“, რომელიც მსოფლიო ამინდს თავდაყირა აყენებს:
 ჩვეულებრივ პირობებში, ქარებს თბილი წყალი წყნარი ოკეანის დასავლეთით მიაქვს, სადაც წვიმებს იწვევს, ხოლო სამხრეთ ამერიკის სანაპიროსთან ცივი წყალი ამოდის.
 ელ-ნინიოს დროს, ეს ქარები სუსტდება. თბილი წყალი აღმოსავლეთით ინაცვლებს და თან მიაქვს წვიმებიც.

შედეგი?
 ავსტრალიასა და ინდონეზიაში იწყება ძლიერი გვალვები.
 სამხრეთ ამერიკაში – კატასტროფული წყალდიდობები.
 ოკეანიდან ატმოსფეროში უზარმაზარი სითბო ადის, რაც მთელ პლანეტას სწრაფად ათბობს. მოკლედ, ბუნების ერთი „შეცდომა“ ქარების მიმართულებაში და ამინდი მთელ დედამიწაზე იცვლება!

ახლა კი, რა გავლენა შეიძლება ჰქონდეს ელ-ნინიოს საქართველოს კლიმატზე? პროგნოზები მთლიანად ეფუძნება კლიმატურ მოდელებს, პროექციებსა და წარსულის ასეთივე მოვლენების მონაცემებს.

საერთაშორისო კლიმატური მოდელების პროგნოზების მიხედვით, 2026 წლის ზაფხულიდან წყნარ ოკეანეში მკვეთრად ყალიბდება ელ-ნინიოს ფაზა, რომელიც, სავარაუდოდ, ზამთრისთვის „ძლიერ“ ან „სუპერ“ ელ-ნინიოში გადაიზარდება. თუმცა, ვინაიდან ეს ფენომენი ეკვატორულ წყნარ ოკეანეში მიმდინარეობს, მისი პირდაპირი გავლენა საქართველოზე (კავკასიის რეგიონზე) გაცილებით უფრო სუსტი და არაპირდაპირია, ვიდრე ამერიკაში ან აზიაში.

წარსული მონაცემების, მიმდინარე კლიმატური მოდელებისა და კვლევების ანალიზზე დაყრდნობით, ამ სეზონზე საქართველოში უნდა ველოდოთ:

არაპირდაპირი და შენელებული გავლენა

კავკასია მდებარეობს ე.წ. „ტელეკავშირების“ (Teleconnections) პერიფერიაზე. ელ-ნინიოს გავლენა ჩვენს რეგიონში ვლინდება ატმოსფერული ცირკულაციისა და შავი ზღვის რეგიონში წნევის ცვლილებების სახით. ძირითადი ეფექტები, როგორც წესი, იგრძნობა არა ზაფხულში, არამედ გვიან შემოდგომასა და ზამთარში, როდესაც წყნარი ოკეანის ციკლონური აქტივობა პიკს აღწევს.

რას უნდა ველოდოთ ზაფხულსა და შემოდგომაზე?

 გლობალური დათბობის საერთო ფონს ელ-ნინიოს ეფექტიც დაემატება, რაც ზაფხულსა და შემოდგომაზე მაღალ ტემპერატურებს განაპირობებს.

ნალექების დეფიციტი აღმოსავლეთში: შავი ზღვის რეგიონის ისტორიული კვლევების მიხედვით, ძლიერი ელ-ნინიოს განვითარების ფაზაში (ზაფხული-შემოდგომა) შავ ზღვაზე ხშირად ძლიერდება მაღალი წნევის ანომალიები. ეს ზოგჯერ იწვევს ნალექების შემცირებას და გვალვებს, განსაკუთრებით აღმოსავლეთ საქართველოს ბარში (კახეთი, ქვემო ქართლი) და სამხრეთ მთიანეთში.

ზამთრის პერიოდის მოლოდინები (2026–2027 წწ.)

საქართველოსა და კავკასიაზე ელ-ნინიოს გავლენა დამოკიდებულია მის ტიპზე.

ტემპერატურული ანომალიები: თუ ელ-ნინიო კლასიკური (აღმოსავლური) ტიპის იქნება, შავი ზღვისა და კავკასიის რეგიონში ზამთრის თვეებში (განსაკუთრებით თებერვალში) მოსალოდნელია კლიმატურ ნორმაზე 1-2°C-ით თბილი ამინდები. თუმცა, თუ „ცენტრალური“ ტიპის ელ-ნინიო განვითარდა, მან ზამთრის დასაწყისში (დეკემბერში) შეიძლება პირიქით, დროებითი მკვეთრი აციება გამოიწვიოს.

ნალექები: კავკასიის მთიან ზონაში ზამთარში ნალექების (თოვლის სახით) რაოდენობა ძირითადად კლიმატური ნორმის ფარგლებში დარჩება, თუმცა მოსალოდნელია ამინდის მკვეთრი, არაპროგნოზირებადი ცვალებადობა.

გრძელვადიანი რისკები კავკასიისთვის

მსოფლიო რესურსების ინსტიტუტისა (WRI) და Weathering Risk-ის კავკასიის კლიმატური პროფილის მონაცემებით, ელ-ნინიოს მიერ გაძლიერებული კლიმატის ცვლილება საქართველოში აძლიერებს შემდეგ რისკებს:

წყლის დეფიციტი: მყინვარების დნობის დაჩქარება და მდინარეების ჩამონადენის შემცირება გვიან ზაფხულში.

ზეგავლენა სოფლის მეურნეობაზე: ტემპერატურის მატება და არასტაბილური ნალექები ზრდის წყალზე მოთხოვნას, რაც საფრთხეს უქმნის მოსავლიანობასა და მეცხოველეობას როგორც ბარში, ისე მაღალმთიან რეგიონებში.

ივნისი ბევრისთვის სიახლეების, მოულოდნელი შანსებისა და პოზიტიური ცვლილებების თვე იქნება, თუმცა ასტროლოგები განსაკუთრებით სამ ზოდიაქოს ნიშანს გამოყოფენ. მათი თქმით, სწორედ ამ ნიშნების წარმომადგენლებს ექნებათ ყველაზე მეტი წარმატება როგორც ფინანსურ, ისე პირად ცხოვრებაში.

ლომი

ლომებისთვის ივნისი გამარჯვებების პერიოდი იქნება. შესაძლოა, მიიღოთ მნიშვნელოვანი შეთავაზება, დაწინაურდეთ სამსახურში ან დიდი ხნის ნანატრი იდეა რეალობად აქციოთ.
პირად ურთიერთობებშიც ჰარმონია და სასიამოვნო ემოციები გელით. თვის მეორე ნახევარი განსაკუთრებით წარმატებული იქნება ფინანსური კუთხით.

მშვილდოსანი

მშვილდოსნებს ივნისში ენერგია და მოტივაცია არ მოაკლდებათ. ასტროლოგები ამბობენ, რომ ამ პერიოდში იღბალი თითქმის ყველა მნიშვნელოვან გადაწყვეტილებაში მათ მხარეს იქნება.
შესაძლოა, მიიღოთ სასიხარულო ამბავი, რომელიც თქვენს მომავალ გეგმებს მთლიანად შეცვლის. მოგზაურობა და ახალი ნაცნობობა წარმატებას მოგიტანთ.

კურო

კუროებისთვის ივნისი სტაბილურობისა და ფინანსური წინსვლის თვეა. ბევრი მათგანი შეძლებს ძველი პრობლემების მოგვარებას და ახალი შესაძლებლობების აღმოჩენას.
ასტროლოგების თქმით, განსაკუთრებით კარგი პერიოდი იქნება სიყვარულისა და ოჯახური ურთიერთობებისთვის – მოსალოდნელია მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებები და სასიამოვნო სიახლეები.

ასტროლოგები გვირჩევენ, რომ ივნისში მეტი ყურადღება მივაქციოთ ახალ შესაძლებლობებს, რადგან ზოგჯერ იღბალი სწორედ მოულოდნელი შემთხვევების სახით მოდის.

რუსთავი-თბილისის ავტომაგისტრალზე ექსკურსიის მიკროავტობუსები და  მსუბუქი ავტომობილი დაეჯახა.

საინფორმაციო სააგენტო “ინფო რუსთავის” ინფორმაციით “მერსედესის”მარკის მსუბუქი ავტომობილი დაეჯახა მიკროავტობუსს. შეჯახების შედეგად მიკროავტობუსი დაეჯახა მის წინ მოძრავ მიკროავტობუსს.

ბავშვები გარდაბნის მუნოციპალიტეტის, სოფელი ქესალოს საჯარო სკოლის მე-2-ე კლასის მოსწავლეები არიან.

თვითმხილველების თქმით მიკროავტობუსში 17-18 ბავშვი იმყოფებოდა და რამდენიმემ მსუბუქი დაზიანება მიიღო.

დაშავებული ბავშვები და “მერსედესის” მძღოლი სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ეკიპაჟმა სამედიცინო დაწესებულებაში გადაიყვანა.

ადგილზე მობილიზებულია საპატრულო პოლიციის და სასწრაფო სამედიცინო ეკიპაჟი.

დაპირისპირება საქართველო-ბაჰრეინის მატჩის დასრულების შემდეგ. როგორც მოქალაქე ნანუკა ავალიანი წერს, დაპირისპირება ტრიბუჯაზე “პუტინ ხუ**ს” შეძახილებს მოჰყვა.

“პუტინ ხუი***ს“ შეძახილმა ტრიბუნაზე ნამდვილი სკანდალი გამოიწვია… ერთ-ერთი გულშემატკივარი იმდენად განრისხდა, რომ საკუთარი ემოციების კონტროლი ვეღარ შეძლო” – წერს ნანუკა ავალიანი სოციალურ ქსელში და ვიდეოს აქვეყნებს.

სა­ქარ­თვე­ლოს ეროვ­ნუ­ლი ნაკ­რე­ბი ამ­ხა­ნა­გურ მატჩში ბაჰ­რე­ინს შეხვდა და შეხვედრა გამარჯვებით დაასრულა – მატჩი 2-0 დასრულთა.

მატ­ჩი თბი­ლის­ში, მი­ხე­ილ მეს­ხის სა­ხე­ლო­ბის სტა­დი­ონ­ზე მიმ­დი­ნა­რე­ობდა.

პირველი გოლი ბაჰრეინის კარში ლუკა ლოჩოშვილმა შეაგდო, ხოლო მეორე ხვიჩა კვარაცხელია.

ჩვენ­მა გუნ­დმა მატ­ჩი ამ შე­მად­გენ­ლო­ბით და­ი­წყო:

გუ­გე­შაშ­ვი­ლი, ლო­ჩოშ­ვი­ლი, გოგ­ლი­ჩი­ძე, ბე­რი­აშ­ვი­ლი, ხა­რე­ბაშ­ვი­ლი, ქო­ჩო­რაშ­ვი­ლი, კი­ტე­იშ­ვი­ლი, ლობ­ჟა­ნი­ძე, ეგო­ი­ა­ნი, კვა­რა­ცხე­ლია, ქვი­ლი­თა­ია. პირ­ვე­ლი ტა­ი­მი არ გა­მო­ირ­ჩე­ო­და მო­მენ­ტე­ბით, თუმ­ცა იყო არა­ერ­თი ჯა­რი­მა, შე­სა­ბა­მი­სად ბევ­რი პა­უ­ზა. მსაჯ­მა სამი ყვი­თე­ლი ბა­რა­თი აჩ­ვე­ნა, რო­მელ­თა­გან ორი სტუმ­რებ­მა, ხოლო ერთი ჩვე­ნი ნაკ­რე­ბის ფეხ­ბურ­თელ­მა, ბე­რი­აშ­ვილ­მა მი­ი­ღო.

მატ­ჩის ერთ მო­მენ­ტში ფეხ­ბურ­თე­ლებს შო­რის მცი­რე გა­წევ-გა­მო­წე­ვაც იყო. არც ერთი გუნ­დის შე­ტე­ვას გოლი არ მოჰ­ყო­ლია. პირ­ვე­ლი ტა­ი­მი ფრედ – 0-0 დას­რულ­და.

 ოზურგეთში, საბავშვო ბაღის ეზოში, მასწავლებელი გველმა დაკბინა – ის ბათუმის ერთ-ერთ კლინიკაში გადაიყვანეს | ინფორმაციას ტვ პირველი ავრცელებს და წერს, რომ ფაქტი რამდენიმე დღის წინ მეორე საჯარო სკოლის წინ მოხდა. მათივე ცნობით, პედაგოგის ჯანმრთელობის მდგომარეობა სტაბილურია

ვერძი

დღე აქტიურობასა და ინიციატივას მოითხოვს. კარგი დროა დაგროვილი საქმეების მოსაგვარებლად და ახალი გეგმების დასაწყებად.

კურო

ყურადღება ფინანსურ საკითხებზე გადაიტანეთ. პრაქტიკული მიდგომა სასარგებლო შედეგს მოგიტანთ.

ტყუპები

კომუნიკაციისა და ახალი ნაცნობობის დღეა. თქვენი იდეები სხვების ინტერესს გამოიწვევს.

კირჩხიბი

მეტი დრო დაუთმეთ საკუთარ საჭიროებებს. სიმშვიდე და მოთმინება დაგეხმარებათ სწორი გადაწყვეტილებების მიღებაში.

ლომი

მეგობრებთან და თანამოაზრეებთან ურთიერთობა წარმატებული იქნება. გუნდური საქმიანობა კარგ შედეგს მოიტანს.

ქალწული

სამუშაო და პროფესიული საკითხები წინა პლანზე გადმოდის. ორგანიზებულობა თქვენს მთავარ უპირატესობად იქცევა.

სასწორი

ახალი ცოდნის მიღებისა და პერსპექტივების გაფართოების დღეა. საინტერესო ინფორმაცია შეიძლება მოულოდნელად მიიღოთ.

მორიელი

მნიშვნელოვანი საკითხების სიღრმისეულად გაანალიზება მოგიწევთ. ინტუიცია დაგეხმარებათ სწორი მიმართულების პოვნაში.

მშვილდოსანი

პარტნიორულ ურთიერთობებში მეტი ყურადღება და მოქნილობა გამოიჩინეთ. დიალოგი ბევრ საკითხს მოაგვარებს.

თხის რქა

ყოველდღიური საქმეების მოწესრიგებისთვის ხელსაყრელი დღეა. მცირე დეტალებზე ყურადღების მიქცევა წარმატებას მოგიტანთ.

მერწყული

შემოქმედებითი ენერგია და კარგი განწყობა დაგეხმარებათ საკუთარი შესაძლებლობების უკეთ წარმოჩენაში.

თევზები

ოჯახურ და პირად საკითხებს მეტი დრო დაუთმეთ. ახლობლებთან გულწრფელი საუბარი სასარგებლო იქნება.

სო­ცი­ა­ლურ ქსელ­ში ტე­ლე­წამ­ყვან­მა ნა­ნი­კო ხა­ზა­რა­ძემ ვი­დეო მი­მარ­თვა გა­ავ­რცე­ლა, სა­დაც ამ­ბობს, რომ ორი სამ­სა­ხუ­რი და­ტო­ვა.

მალე სო­ცი­ა­ლურ ქსელ­ში გავ­რცელ­და “იმე­დის“ გა­და­ცე­მი­დან ვი­დეო, სადაც ჩანს რომ ნანიკომ ჯაჯანიძეს თავში მსუბუქად დაარტყა.

კომენტარებში წერენ, რომ რომ სწორედ ეს ფაქტი გახდა ხაზარაძის ტელევიზიიდან წამოსვლის მიზეზი.

“სარკასტიკადან” ნანიკო ხაზარაძემ ამ თემაზე ისაუბრა და თქვა, რომ “იმედის” დატოვების მიზეზი ეს ვიდეო არ გამხადარა.

ასტროლოგებმა ივნისის თვის ფავორიტი ზოდიაქოს ნიშნები დაასახელეს. ძირითადად მერწყული, ტყუპები და კირჩხიბი არიან.

ტყუპები

მზე მათი ნიშნის ზონაშია ივნისის პირველ ნახევარში, ენერგია მაღალი და კომუნიკაბელურობა განსაკუთრებულია.

კირჩხიბი

თვის მეორე ნახევარში მათი ემოციური და ინტუიციური მხარე გამოდის სათანადო სინქრონში გარემოსთან.

მერწყული

ახალი იდეებისა და შემოქმედებითი შესაძლებლობების გათვალისწინებით, ივნისი მათთვის ხელსაყრელი დროა პროექტებისა და კონტაქტების გასაძლიერებლად.

41 წლის ასაკში ვეტერანი ფეხბურთელი ჯაბა დვალი გარდაიცვალა. სამწუხარო ინფორმაციას სპორტული სააგენტო „კრისტალსპორტი“ ავრცელებს. როგორც იწერება, გარდაცვალების მიზეზი გულთან დაკავშირებული პრობლემები გახდა.

ჯაბა დვალს კარიერის დიდი ნაწილი „ზესტაფონში“ აქვს გატარებული. 41 წლის ვეტერანი ფეხბურთელი „დინამო თბილისისა“ და სხვა ქართული კლუბების ღირსებასაც იცავდა.

მომხმარებელთა უფლებების დაცვისა და მომხმარებლისთვის შესაძლო ფინანსური თაღლითობის თავიდან აცილების მიზნით, საქართველოს ეროვნული ბანკი საგადახდო მომსახურებასთან დაკავშირებით არსებულ მოთხოვნებს ამკაცრებს. ამის შესახებ ინფორმაციას სებ-ი ავრცელებს.

როგორც გავრცელებულ ინფორმაციაშია ნათქვამი, ცვლილება შედის მომხმარებლის ძლიერი ავთენტიფიკაციისა და ფინანსური ორგანიზაციების მიერ მომსახურების გაწევისას მომხმარებელთა უფლებების დაცვის წესში, რაც ხელს შეუწყობს და უფრო ეფექტიანს გახდის მოწყვლადი სეგმენტის – 60 წელს გადაცილებული მომხმარებლის დაცვას თაღლითური სქემებისგან.

„განახლებული რეგულაციები ეფუძნება საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკას და მოიცავს ისეთ დამატებით მოთხოვნებს, რომლის მიხედვით საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია 60 წელს გადაცილებულ მომხმარებელთა ანგარიშებიდან შესასრულებელ გარკვეულ ტრანზაქციებზე რისკების მართვა უფრო მაღალი სტანდარტით განახორციელოს.

ცვლილებების მიხედვით, შესაძლო თაღლითური ქმედების შედეგად ელექტრონული გადახდის ოპერაციის შესრულების პრევენციის მიზნით, საგადახდო მომსახურების პროვაიდერმა, კანონმდებლობით გათვალისწინებული მონიტორინგის მექანიზმებში, დამატებით უნდა დანერგოს დაცვის სპეციალური ზომები 60 წელს გადაცილებული მომხმარებლებისთვის.

კერძოდ, საგადახდო მომსახურების პროვაიდერმა დროებით უნდა შეაჩეროს ან, სადაც ეს შეუძლებელია, უარი თქვას მომხმარებლის მიერ ინიციირებული რისკიანი ელექტრონული გადახდის ოპერაციის შესრულებაზე. რისკიან ოპერაციად ჩაითვლება შემდეგი ქმედებები – თუ გადახდის ოპერაციის თანხა აღემატება 500 ლარს და გადახდის ოპერაციის შინაარსი დაკავშირებულია თაღლითობის მაღალი რისკის პროფილის საქმიანობებთან, მათ შორის, ონლაინ სავაჭრო ე.წ. „ფორექსი“, საინვესტიციო, სათამაშო ბიზნესთან ან ვირტუალურ აქტივებთან დაკავშირებულ საქმიანობებთან; ან გამოვლენილია მომხმარებლისთვის უჩვეულო ხარჯვისა და ქცევის თავისებურება.

რისკიანი ოპერაციის დაფიქსირების შემთხვევაში, საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებული იქნება დაუკავშირდეს მომხმარებელს, მოახდინოს მისი ინფორმირება მომხმარებლის მიერ ინფორმაციის უკეთ გაანალიზების ხელშეწყობის მიზნით, რითაც შემცირებული იქნება თაღლითების მანიპულაციის ქვეშ მომხმარებლის მიერ ოპერაციების განხორციელების რისკი.

ამასთან, აღსანიშნავია, რომ მომხმარებელს მის მიერ რისკიანი ან/და საეჭვო ტრანზაქციის ინიციირების შემდეგ 48 საათი ექნება იმისთვის, რომ მომხმარებელმა მიიღოს საბოლოო გადაწყვეტილება ტრანზაქციის განხორციელების შესახებ და აღნიშნული დაუდასტუროს მომსახურების პროვაიდერს.

აღსანიშნავია, რომ პირველ ეტაპზე სებ-ის მიერ შემუშავებული ახალი წესი სექტემბრიდან ამოქმედდება და მხოლოდ საბარათე ოპერაციებზე გავრცელდება.

აქვე, კიდევ ერთხელ აღვნიშნავთ, რომ მომხმარებელთა, განსაკუთრებით კი საპენსიო ასაკის სეგმენტის უფლებების დაცვა, ეროვნული ბანკისთვის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ამოცანას წარმოადგენს. სწორედ აქედან გამომდინარე, ეროვნული ბანკი მუდმივად ცდილობს ფინანსურ სექტორში არსებული გარემოს გაუმჯობესებას, მათ შორის, ფინანსურ სექტორში ნდობის, სტაბილურობისა და გამჭვირვალობის უზრუნველყოფის გზით.

ეროვნული ბანკი სამომავლოდაც განაგრძობს თაღლითობის რისკების მონიტორინგს და საჭიროების შემთხვევაში, მოახდენს ეფექტიან რეაგირებას“, – ნათქვამია ინფორმაციაში.