სანამ წყნარი ოკეანის ტროპიკულ ნაწილში ძალიან ძლიერი „სუპერ-ელ-ნინიო“ ყალიბდება, ინდოეთის ოკეანეში პარალელურად ახალი ოკეანური ანომალია ძლიერდება. ეს მოვლენა ცნობილია, როგორც „ინდოეთის ოკეანის დადებითი დიპოლი“.
უახლესი სეზონური პროგნოზების თანახმად, მოსალოდნელია, რომ ამ ორი მოვლენის ერთობლივი ზემოქმედება მნიშვნელოვნად შეცვლის ამინდის კანონზომიერებებს ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში 2026–2027 წლების ზამთარში, რასაც სერიოზული შედეგები ექნება შეერთებული შტატების, კანადისა და ევროპისთვის, წერს Libertatea.
ინდოეთის ოკეანის დიპოლი წარმოადგენს ტემპერატურულ სხვაობას ინდოეთის ოკეანის დასავლეთ და აღმოსავლეთ ნაწილებს შორის. დადებით ფაზაში, რომელში შესვლასაც მოვლენა ახლა იწყებს, დასავლეთით წყლები უჩვეულოდ თბება, ხოლო აღმოსავლეთით გრილდება. ეს სხვაობა მძლავრი ატმოსფერული ცირკულაციის წარმოქმნას განაპირობებს.
თბილი ჰაერი მაღლა იწევს დასავლეთის შედარებით თბილი წყლების ზემოთ, ხოლო აღმოსავლეთით, უფრო ცივ რეგიონებში, ჰაერის მასები ქვემოთ ეშვება. ეს ქმნის ტროპიკული ცირკულაციის ვრცელ უჯრედს, რომელიც ამინდზე გლობალური მასშტაბით ახდენს გავლენას.
უახლესი ანალიზი აჩვენებს, რომ ინდოეთის ოკეანის დადებითი დიპოლი ჯერ მხოლოდ საწყის ეტაპზეა, თუმცა ვარაუდობენ, რომ ის შემოდგომის განმავლობაში და ზამთრის დასაწყისშიც შენარჩუნდება.
შემოდგომის ნალექების სეზონური პროგნოზები უკვე მიუთითებს წვიმის მნიშვნელოვან დეფიციტზე ინდოეთის ოკეანის აღმოსავლეთ ნაწილში და საშუალოზე მაღალ რაოდენობაზე აუზის დასავლეთით, რაც ატმოსფერული ზემოქმედების გაძლიერებას ადასტურებს, Severe Weather Europe-ის მონაცემებით.
იმავდროულად, წყნარი ოკეანის ტროპიკულ ნაწილში ვითარდება „სუპერ-ელ-ნინიო“, რომელიც მიმდინარე მოდელების მიხედვით, შესაძლოა დაკვირვების მთელი ისტორიის განმავლობაში ერთ-ერთი ყველაზე მძლავრი გახდეს.
ოკეანის ზედაპირის ტემპერატურის ანომალიებმა უკვე მიაღწია ნორმალურ საშუალო მაჩვენებელზე 4–5 გრადუსით მაღალ ნიშნულს, ხოლო ზედაპირის ქვეშ იმყოფება ძალიან თბილი „კელვინის ტალღა“ გადახრებით, რომლებიც 8 გრადუსს აღემატება. უახლესი მეტეოროლოგიური მოდელების შეფასებით, მოვლენამ შესაძლოა პიკს 3 გრადუსზე მეტი გადახრით მიაღწიოს, ხოლო ზოგიერთი სცენარით — 6 გრადუსითაც კი.
ეს უკიდურესად ძლიერი „ელ-ნინიო“ წარმოქმნის მდგარი ტალღების ატმოსფერულ მოდელს, რომელიც ხასიათდება თბილი ჰაერის აღმავლობით წყნარი ოკეანის თავზე და შედარებით ცივი ჰაერის დაშვებით ინდოეთის ოკეანის თავზე. IOD-თან კომბინაციაში, ეს მოვლენა აყალიბებს ორი ოკეანის სინქრონიზებულ სისტემას, რომელიც ძლიერ გავლენას ახდენს მაღალტექნოლოგიურ ატმოსფერულ ნაკადებსა და შტორმების ტრაექტორიაზე ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში.
რა შედეგებია მოსალოდნელი ევროპაში?
ევროპაში „სუპერ-ელ-ნინიოსა“ და IOD-ის შერწყმა ხელს უწყობს ატლანტის ოკეანის მხრიდან უფრო ძლიერ ატმოსფერულ ცირკულაციას. პროგნოზები მიუთითებს მაღალი წნევის ზონაზე ევროპის სამხრეთითა და ხმელთაშუა ზღვის აუზში, მაშინ როდესაც ატმოსფერული წნევა უფრო დაბალი იქნება კონტინენტის ჩრდილო-დასავლეთითა და ჩრდილოეთით.
ამ პირობებში, შეფასებების თანახმად, ევროპის უმეტეს ნაწილში ტემპერატურა ამ პერიოდისთვის ნორმაზე მაღალი დარჩება ატლანტიკური ჰაერის რბილი გავლენის წყალობით.
იმავდროულად, კონტინენტის ჩრდილო-დასავლეთ და ჩრდილოეთ რეგიონებში მოსალოდნელია ნალექების მეტი რაოდენობა. თოვლი, ზოგადად, შემოიფარგლება ევროპის ჩრდილოეთით, ჩრდილო-აღმოსავლეთითა და ცენტრალური ევროპის მაღალმთიანი ზონებით, ვინაიდან ცივ ჰაერს სამხრეთისკენ წაწევის ნაკლები შანსი ექნება.
მიუხედავად ამისა, სპეციალისტები განმარტავენ, რომ გარკვეულმა ციკლონურმა სისტემებმა შესაძლოა გამოიწვიოს ლოკალური თოვა დაბლობ რაიონებშიც.
ძალიან მძლავრი „სუპერ-ელ-ნინიოსა“ და ინდოეთის ოკეანის დადებითი დიპოლის შერწყმა ქმნის მაღალი ინტენსივობის ტროპიკულ მექანიზმს, რომელიც მნიშვნელოვნად იმოქმედებს ატმოსფერულ ნაკადებზე 2026–2027 წლების ზამთარში.
პროგნოზების თანახმად, ჩრდილოეთ ამერიკაში ამან შესაძლოა გამოიწვიოს მკვეთრი კლიმატური განსხვავება რეგიონებს შორის და უხვი თოვლის სეზონი ცენტრალურ და სამხრეთ ზონებში.
